Zonder procesbelang doet de rechtbank geen uitspraak

19 september 2023 | Bestuursrecht

Wie een zaak bij de rechtbank aanspant, moet een procesbelang hebben. Alleen om principiële redenen een uitspraak proberen af te dwingen, daar gaan rechtbanken niet in mee. Dat merkte deze bewoner.

Een man stoort zich aan een bouwbord in de voortuin bij hem in de buurt. Hij vraagt de gemeente handhavend op te treden (door het bord weg te halen), maar die wijst dat van de hand. Vervolgens kaart de man de kwestie aan bij de rechtbank Den Haag. Als zijn zaak wordt behandeld, is het bouwbord al verdwenen omdat de bouwwerkzaamheden zijn afgerond.

Procesbelang

De vraag is of deze man nog een procesbelang heeft bij een beoordeling door de rechtbank. Volgens vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State hoeft de bestuursrechter een zaak alleen inhoudelijk te beoordelen als de indiener daarbij een actueel en reëel belang heeft. Daarbij geldt dat het doel dat de indiener voor ogen heeft met het beroep ook moet kunnen worden bereikt en dit moet voor hem feitelijk van betekenis zijn. Een louter formeel of principieel belang is onvoldoende voor het aannemen van voldoende procesbelang. Deze man heeft geen (voldoende) procesbelang, oordeelt de rechtbank. Het gewraakte bouwbord is al verwijderd en een hervatting of voortzetting van de werkzaamheden is niet te verwachten. Van de rechtbank kan geen uitspraak worden gevraagd uitsluitend vanwege de principiële betekenis daarvan.

Repeterend

De man vindt echter dat hij wel belang heeft bij een rechtmatigheidsoordeel: dergelijke bouwborden worden regelmatig in zijn wijk geplaatst en die wijk is een beschermd stadsgezicht. Er is dus sprake van een repeterend karakter van de activiteit. Maar daar gaat de rechtbank niet in mee. Dat er regelmatig bouwactiviteiten in zijn buurt of in het beschermd stadsgezicht worden uitgevoerd, betekent nog niet dat er voldoende procesbelang is. Daarvoor is de stelling van de man te algemeen. Dat er in deze tijd veel wordt gebouwd, wil niet zeggen dat er soortgelijke bouwborden in de woonomgeving van de man worden geplaatst. De vraag is ook of de man wel belanghebbende is, zeker wanneer de bouwborden wat verder van zijn huis staan.

Schade

Wel kan een burger belang hebben bij een inhoudelijke beoordeling van het beroep als hij stelt schade te hebben geleden door de bestuurlijke besluitvorming. Maar daarvoor moet deze bewoner wel aannemelijk maken dat hij daadwerkelijk schade heeft geleden als gevolg van het besluit dat de borden niet hoefden worden weggehaald. Maar nergens blijkt dat deze man schade heeft geleden. Zijn beroep is niet-ontvankelijk.

ECLI:NL:RBDHA:2023:12234

Bron:Rechtbank Den Haag| jurisprudentie| ECLI:NL:RBDHA:2023:12234 21_6433| 15-08-2023