Verwerping nalatenschap namens kinderen te laat, maar toch mogelijk

2 juli 2024 | Personen- en familierecht

Een vrouw wil niet dat haar minderjarige kinderen erfgenaam zijn in de nalatenschap van haar ex-partner. Zij moet de nalatenschap dan verwerpen. Daarvoor heeft ze wel een machtiging van de kantonrechter nodig. Die krijgt zij, ook al is de wettelijke termijn voor verwerping al verstreken.

Een man en een vrouw hebben samen twee minderjarige kinderen. Ze zijn al een tijd uit elkaar als de man overlijdt. Het saldo van zijn nalatenschap is negatief. De nieuwe echtgenote van de man heeft de nalatenschap daarom al verworpen. De moeder van de twee kinderen daarentegen is met de verwerping namens de kinderen veel te laat.

Geen testament

De man had geen testament waarin hij over zijn nalatenschap heeft bepaald. Daardoor zijn de kinderen en de nieuwe echtgenote de eerste erfgenamen vanaf het moment van zijn overlijden. De nieuwe echtgenote heeft de nalatenschap van de man met succes verworpen. De moeder van de kinderen kon dat volgens de wet namens hen ook doen met een machtiging van de kantonrechter binnen drie maanden na het overlijden. De vrouw is daarmee echter te laat, omdat de nieuwe vrouw van de man geen contact met haar wil en heeft gehad over de nalatenschap.

Rechtsbescherming

De vrouw vraagt de kantonrechter (rechtbank Limburg) om een machtiging, zodat ze de nalatenschap namens haar kinderen alsnog kan verwerpen. Ondanks de termijnoverschrijding verleent de kantonrechter die machtiging. De kantonrechter vindt dat onverkorte toepassing van de ‘drie maanden-termijn’ de rechtsbescherming van de minderjarige kinderen in gevaar zou brengen. Die rechtsbescherming is volgens de kantonrechter precies waarvoor de mogelijkheid tot verwerping van de nalatenschap door de wetgever in het leven is geroepen.

Vereffenaar

De kantonrechter vindt hierbij van belang dat het saldo van de nalatenschap negatief is. Ook is belangrijk dat de moeder geen zicht heeft op de omvang en samenstelling van de nalatenschap; dat wordt gefrustreerd door de nieuwe echtgenote van de man. De moeder zal daardoor niet goed aan haar verplichtingen als vereffenaar kunnen voldoen. De kans is aanwezig dat zij aansprakelijk zal worden gesteld door schuldeisers van de nalatenschap als zij de rol als vereffenaar niet goed vervult. Dit is niet in het belang van de kinderen.

Machtiging

Om die reden verleent de kantonrechter de machtiging aan de moeder. Daarmee kan zij een verklaring afleggen tot verwerping van de nalatenschap. Zij moet dat van de kantonrechter wel binnen een maand na de uitspraak doen. Daarna zijn de kinderen geen erfgenaam meer in de nalatenschap van hun overleden vader.

ECLI:NL:RBLIM:2024:2632

Bron:Rechtbank Limburg| jurisprudentie| ECLI:NL:RBLIM:2024:2632 10984467 EZ VERZ 24-81| 22-05-2024