Een man, schuldig aan moord, wil zijn voornaam veranderen om zo makkelijker te kunnen socialiseren. Het Openbaar Ministerie vreest dat de justitiële informatie in haar systemen dan niet meer betrouwbaar is. De rechter moet beide belangen afwegen.
Een man is schuldig bevonden aan de moord op zijn moeder. Daarvoor heeft hij vier jaar gevangenisstraf en terbeschikkingstelling gekregen. Nu de tbs is geëindigd, verzoekt hij de rechtbank Oost-Brabant om zijn voornaam te wijzigen.
Googelen
De man stelt dat hij ernstig wordt belemmerd in zijn resocialisatie. Als mensen met wie hij in contact komt hem googelen, komt zijn strafrechtelijke verleden altijd op. Om deze reden is hij ook al eens afgewezen voor een stage, waarvoor hij aanvankelijk was aangenomen. Verder is solliciteren haast onmogelijk gebleken. Hij maakt zo weinig contacten.
Privéleven
De rechtbank kan de voornaam wijzigen als daarvoor een voldoende zwaarwichtig belang bestaat. Wanneer daarvan sprake is, staat niet in de wet. Voornamen vallen onder het begrip privéleven en familie- of gezinsleven – beschermd door het Europese mensenrechtenverdrag – omdat zij een middel zijn om personen binnen hun familie en in het maatschappelijk verkeer te identificeren. Om een voornaam te kunnen wijzigen moest steeds worden onderzocht of sprake is van een evenwichtige afweging tussen de belangen van het individu en de belangen van de staat.
Justitiële Documentatie
Daar zit in deze zaak het pijnpunt. Het OM kent een grote waarde toe aan de producten van de justitiële informatiedienst van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Wordt een voornaam gewijzigd in de Basisregistratie Personen, dan wordt dit automatisch doorgevoerd in de Strafrechtketendatabank en in de Justitiële Documentatie (JD). Maar als iemand op JD-online zoekt met oude personalia in plaats van via het BSN, dan kunnen er onjuiste gegevens worden verstrekt. JD heeft immers geen link met historische namen. Dit hiaat vindt het OM zorgelijk en onwenselijk, zeker in deze zaak: een zeer ernstig feit waarvan de opgelegde maatregel pas recent is geëindigd. Betrouwbaarheid, volledigheid en continuïteit van de justitiële gegevens zijn voor het OM cruciaal en daarbij horen de bestaande namen.
Belangenafweging
Welk belang weegt zwaarder? Volgens het OM kan de man, bij wijziging van zijn voornaam, over zijn oude identiteitsbewijs blijven beschikken totdat dit is verlopen. In die tijd kan hij zich hiermee identificeren, waarbij hij dan in de JD voorkomt als ‘onbekend’. Maar dit gelooft de rechtbank niet: wijziging van de voornaam in de BPR leidt er immers toe dat identiteitsbewijzen ongeldig worden, zodat nieuwe dienen te worden aangevraagd. De oude documenten moeten daarbij worden ingeleverd – daarmee identificeren kan dus niet meer. Opgeteld: het belang van de man weegt zwaarder, hij kan zijn voornaam aanpassen.