Geen lijfsdwang als ex-partner kinderalimentatie niet kan betalen

18 januari 2024 | Personen- en familierecht

Als een gescheiden partner de kinderalimentatie niet betaalt, kan deze in gijzeling worden genomen. Maar als deze door omstandigheden niet kán betalen, dan heeft lijfsdwang geen zin.

Die situatie deed zich voor bij een stel met twee kinderen dat in 2006 uit elkaar ging. Zij spraken af dat de man € 500 per kind per maand aan kinderalimentatie aan de vrouw zou betalen, wat in een procedure bij de rechtbank werd verhoogd naar € 543.

Achterstand

De man heeft de bijdragen niet steeds (volledig) aan de vrouw en de kinderen betaald. De achterstand is opgelopen tot € 50.000. De vrouw vordert bij de voorzieningenrechter om haar verlof te verlenen om de beschikking van de rechtbank (iedere maand € 543 betalen) ten uitvoer te leggen met lijfsdwang – dan zou de man letterlijk gevangen worden gehouden. Maar dat wijst de rechter af. Vervolgens gaat de vrouw in hoger beroep bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden: zij wil alsnog dat de man in gijzeling wordt genomen totdat hij de achterstand heeft ingelopen.

Lijfsdwang

In de wet staat dat de rechter lijfsdwang kan opleggen om een alimentatieverplichting af te dwingen. Dat doet de rechter alleen als een ander dwangmiddel onvoldoende oplevert en het belang van de alimentatiegerechtigde de lijfsdwang rechtvaardigt. De rechter legt geen lijfdwang op als de alimentatieplichtige niet in staat is om zijn alimentatieverplichting uit te voeren. Eerder heeft het hof in deze zaak geoordeeld dat de man te lang is doorgegaan met zijn onderneming en zijn verdiencapaciteit onvoldoende heeft benut. Dit inkomensverlies valt de man te verwijten en zou mogelijk lijfsdwang kunnen rechtvaardigen.

Geen gijzeling

Het is de vraag of de man op dit moment het openstaande bedrag van € 50.000 kan voldoen – hijzelf stelt van niet. Enkele jaren geleden heeft hij zijn baan opgezegd vanwege de hoge werkdruk. Zijn hele vermogen (€ 400.000) investeerde hij een zijn onderneming, die grote verliezen leed en nu moet worden gesaneerd. Dat onderbouwt hij met stukken. Nu heeft hij een baan en verdient € 1.357 bruto per maand. Méér werken lukt niet vanwege psychische klachten, wat ook blijkt uit rapporten van psychologen. De vrouw kan wel stellen dat zij dit alles niet gelooft, maar die twijfels maakt zij niet hard. Het hof gaat ervan uit dat de man de achterstand – nu of binnen afzienbare tijd – niet kan inlopen. Dan heeft een gijzeling ook geen zin. Het hof wijst het verzoek om lijfsdwang af.

ECLI:NL:GHARL:2023:10787

Bron:Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden| jurisprudentie| ECLI:NL:GHARL:2023:10787 200.328.200| 18-12-2023