Dochter wil dat haar donorvader ook juridische vader wordt

15 mei 2023 | Personen- en familierecht

Het komt niet vaak voor dat een anonieme zaaddonor en het donorkind ‘family life’ hebben. Toch kan dit worden geregeld. Dan moet het vaderschap van de donor worden vastgesteld.

In hetzelfde jaar dat een man en vrouw gaan scheiden wordt hun dochter geboren. Als zij 28 is, vraagt zij de rechtbank Rotterdam om ontkenning van het vaderschap. Niet de ex-man van haar moeder is haar biologische vader, maar een andere man. Zij is, met instemming van haar ‘eerste’ vader, via kunstmatige inseminatie verwekt. Toen de vrouw 26 was is aan de hand van dna-profielen van donoren en donorkinderen gebleken dat de ‘tweede’ man haar donorvader is. Zij heeft inmiddels een hechte band met hem opgebouwd en onderhoudt familiebetrekkingen. Die band wil de vrouw juridisch bevestigd zien.

Ontkenning van het vaderschap

Probleem: zij is formeel te laat met haar verzoek. Een kind kan vragen om ontkenning van het vaderschap als de ‘vader’ niet de biologische vader is. Dat moet binnen drie jaar nadat het kind dit heeft ontdekt, of binnen drie jaar nadat het kind meerderjarig is geworden. Maar door deze strikte wettelijke termijn worden haar belangen niet beschermd maar juist geschaad, vindt de rechtbank. Strikte handhaving van deze termijn betekent een ongerechtvaardigde inmenging in het familieleven dat de dochter met haar donorvader heeft opgebouwd. Met haar eerste vader heeft zij nooit een band gehad. De rechtbank stelt vast dat de eerste vader niet de biologische vader is.

Vaststelling van het ouderschap

Daarna wil de vrouw dat het ouderschap van de donor wordt vastgesteld. De wet stelt dat het ouderschap van iemand kan worden vastgesteld als hij de verwekker is van het kind. Deze donor is de verwekker van acht donorkinderen. Drie van hen heeft hij erkend. Hij wil graag dat door de gerechtelijke vaststelling van het vaderschap deze drie kinderen en de vrouw een gelijke (erfrechtelijke) positie krijgen. Daarvoor moet de vrouw zijn ‘juridisch kind’ worden. Ofwel: er moet ouderschap ontstaan tussen donorvader en donordochter.

Anonieme donor

Het is vrij bijzonder, zo stelt de rechtbank vast, dat een donorvader family life wil met een donorkind en ook de juridische vader wil zijn. Vaak is en blijft de donor anoniem. De rechtbank wijst het verzoek om gerechtelijke vaststelling van het ouderschap toe. Afwijzing van het verzoek zou een ongerechtvaardigde inbreuk zijn op het familieleven van de vrouw en de biologische vader.

Wel kan de ‘eerste’ vader nog in hoger beroep tegen de beslissing dat zijn vaderschap is ontkend. Als dat niet gebeurt, of als het hof hetzelfde zou oordelen, dan gaat de uitspraak van de rechtbank ‘in kracht van gewijsde’. Dan staat de rechtbankuitspraak definitief vast. Pas als dat het geval is, wordt het ouderschap gerechtelijk vastgesteld.

ECLI:NL:RBROT:2023:2944

Bron:Rechtbank Rotterdam| jurisprudentie| ECLI:NL:RBROT:2023:2944| 14-05-2023